บริการสอบเทียบเครื่องมือวัด ด้านไฟฟ้า | Electrical

การสอบเทียบด้านไฟฟ้าคืออะไร ?

การสอบเทียบด้านไฟฟ้า (Electrical Calibration) คือกระบวนการตรวจสอบและเปรียบเทียบค่าที่วัดได้จากเครื่องมือวัดทางไฟฟ้ากับค่าจากมาตรฐานอ้างอิงที่เหมาะสม เพื่อประเมิน ค่าความคลาดเคลื่อน (Error) ความสามารถในการวัด และความน่าเชื่อถือของเครื่องมือ

เครื่องมือวัดทางไฟฟ้ามีบทบาทสำคัญในงานอุตสาหกรรม งานซ่อมบำรุง ห้องปฏิบัติการ ระบบควบคุมคุณภาพ และกระบวนการผลิต หากเครื่องมือมีค่าคลาดเคลื่อนโดยไม่ทราบ อาจส่งผลต่อการตรวจสอบ การวิเคราะห์ การตั้งค่าเครื่องจักร หรือการตัดสินใจในกระบวนการทำงาน ดังนั้น การสอบเทียบจึงช่วยให้ผู้ใช้งานทราบว่าเครื่องมือสามารถให้ค่าการวัดได้ใกล้เคียงกับมาตรฐานมากน้อยเพียงใด และสามารถนำผลไปใช้ประเมินความเหมาะสมในการใช้งานได้อย่างมั่นใจ

ปริมาณทางไฟฟ้าที่สามารถสอบเทียบได้

• แรงดันไฟฟ้า (Voltage)
• กระแสไฟฟ้า (Current)
• ความต้านทานไฟฟ้า (Resistance)
• ความถี่ (Frequency)
• ความจุไฟฟ้า (Capacitance)
• ความเหนี่ยวนำ (Inductance)
• กำลังไฟฟ้า (Power)
• สัญญาณไฟฟ้ากระแสตรงและกระแสสลับ
• สัญญาณกระบวนการ เช่น mV, V, mA และ Ω

ทั้งนี้ ขอบเขตการสอบเทียบจะขึ้นอยู่กับประเภท รุ่น ช่วงการวัด และความสามารถของระบบมาตรฐานที่ใช้ในการสอบเทียบ

เครื่องมือด้านไฟฟ้าที่สามารถสอบเทียบได้

1. มัลติมิเตอร์ Multimeter / Digital Multimeter

• แรงดันไฟฟ้ากระแสตรง (DC Voltage)
• แรงดันไฟฟ้ากระแสสลับ (AC Voltage)
• กระแสไฟฟ้ากระแสตรง (DC Current)
• กระแสไฟฟ้ากระแสสลับ (AC Current)
• ความต้านทาน (Resistance)
• ความถี่ (Frequency)
• ความจุไฟฟ้า (Capacitance)

การสอบเทียบช่วยตรวจสอบว่าค่าที่เครื่องมือแสดงมีความคลาดเคลื่อนจากค่ามาตรฐานมากน้อยเพียงใด

2. เครื่องวัดกระแสไฟฟ้า Clamp Meter / Ammeter

• AC Current
• DC Current
• AC Voltage
• DC Voltage
• Resistance

ขึ้นอยู่กับฟังก์ชันและความสามารถของเครื่องมือ

3. เครื่องวัดฉนวนไฟฟ้า Insulation Resistance Tester / Megger

• สายไฟ
• มอเตอร์
• หม้อแปลง
• ตู้ควบคุม
• อุปกรณ์ไฟฟ้า

การสอบเทียบช่วยตรวจสอบความถูกต้องของทั้งแรงดันทดสอบและค่าความต้านทานที่เครื่องมือสามารถวัดได้

4. เครื่องวัดความต้านทาน Resistance Meter / Ohmmeter

• Ω
• kΩ
• MΩ

การสอบเทียบช่วยให้มั่นใจว่าค่าความต้านทานที่วัดได้มีความน่าเชื่อถือ

5. เครื่องวัดความต้านทานต่ำ Micro Ohmmeter

• จุดเชื่อมต่อทางไฟฟ้า
• หน้าสัมผัส
• สายตัวนำ
• Busbar
• ขดลวด

เนื่องจากเป็นการวัดค่าความต้านทานในระดับต่ำ ความละเอียดและความถูกต้องของเครื่องมือจึงมีความสำคัญอย่างมาก

6. เครื่องกำเนิดสัญญาณ Signal Generator / Function Generator

• Sine Wave
• Square Wave
• Pulse
• Frequency Signal
• Voltage Signal

การสอบเทียบช่วยตรวจสอบความถูกต้องของค่าความถี่ แรงดัน และพารามิเตอร์ต่าง ๆ ตามความสามารถของเครื่องมือ

7. Oscilloscope

• แรงดันไฟฟ้า
• ความถี่
• คาบเวลา
• รูปคลื่น
• สัญญาณรบกวน

การสอบเทียบสามารถครอบคลุมสมรรถนะต่าง ๆ เช่น ความถูกต้องของแรงดัน ความถูกต้องของฐานเวลา และพารามิเตอร์อื่น ๆ ตามขอบเขตของเครื่องมือ

8. Power Meter และ Power Analyzer

• Voltage
• Current
• Power
• Power Factor
• Energy
• Frequency

นิยมใช้ในงานตรวจสอบระบบไฟฟ้า การวิเคราะห์การใช้พลังงาน และการควบคุมคุณภาพของระบบ

9. Process Calibrator

• 4–20 mA
• 0–20 mA
• mV
• V
• Ω
• Frequency

นิยมใช้ในการตรวจสอบและสอบเทียบอุปกรณ์ในระบบควบคุม เช่น Transmitter, Controller และอุปกรณ์วัดในกระบวนการผลิต

10. Voltage / Current Calibrator

• DC Voltage
• AC Voltage
• DC Current
• AC Current

หลักการสอบเทียบด้านไฟฟ้า

หลักการสำคัญของการสอบเทียบ คือการนำเครื่องมือของลูกค้าไปเปรียบเทียบกับ มาตรฐานอ้างอิง ที่สามารถสร้างหรือวัดสัญญาณไฟฟ้าได้อย่างถูกต้องตามช่วงการวัดที่กำหนด ตัวอย่างเช่น หากต้องการสอบเทียบ Digital Multimeter ในช่วงแรงดันไฟฟ้ากระแสตรง จะใช้ Electrical Calibrator หรือ Voltage Standard สร้างแรงดันไฟฟ้าที่ทราบค่า แล้วเปรียบเทียบกับค่าที่ Multimeter แสดง

ค่าความคลาดเคลื่อนในการวัด

ตัวอย่าง ค่ามาตรฐาน = 10.000 V ค่าที่เครื่องมืออ่านได้ = 10.025 V ดังนั้น ค่าความคลาดเคลื่อนสามารถพิจารณาได้ประมาณ +0.025 V

ข้อมูลดังกล่าวช่วยให้ผู้ใช้งานทราบว่าเครื่องมือมีแนวโน้มวัดค่าสูงหรือต่ำกว่าค่ามาตรฐานมากน้อยเพียงใด

ปัจจัยที่ส่งผลต่อการสอบเทียบด้านไฟฟ้า

• ความถูกต้องของมาตรฐานอ้างอิง
• ความละเอียดของเครื่องมือ
• ความสามารถในการทำซ้ำ
• ความเสถียรของแหล่งจ่ายไฟ
• ความต้านทานของสายและจุดเชื่อมต่อ
• สัญญาณรบกวนทางไฟฟ้า
• ความถี่ของสัญญาณ
• รูปคลื่นของสัญญาณ
• อุณหภูมิและความชื้น
• ระยะเวลาในการอุ่นเครื่องมือ
• สภาพและอายุการใช้งานของเครื่องมือ

การควบคุมปัจจัยเหล่านี้อย่างเหมาะสมช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือของผลการสอบเทียบ

ความไม่แน่นอนของการวัด (Measurement Uncertainty)

ผลการสอบเทียบไม่ได้พิจารณาเฉพาะค่าความคลาดเคลื่อน แต่ยังมีการประเมิน ความไม่แน่นอนของการวัด ตามวิธีการและขอบเขตที่กำหนด แหล่งที่มาของความไม่แน่นอนอาจประกอบด้วย

• ความไม่แน่นอนของมาตรฐานอ้างอิง
• ความละเอียดของเครื่องมือ
• ความสามารถในการทำซ้ำ
• ความเสถียรของสัญญาณ
• ผลกระทบจากสภาพแวดล้อม
• ความไม่แน่นอนจากการเชื่อมต่อ
• ผลกระทบจากสายวัด
• สัญญาณรบกวน

การประเมินความไม่แน่นอนช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถเข้าใจระดับความน่าเชื่อถือของผลการสอบเทียบ และนำข้อมูลไปใช้ในการตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม

เอกสารผลการสอบเทียบ

หลังจากดำเนินการสอบเทียบเรียบร้อยแล้ว ลูกค้าจะได้รับเอกสารผลการสอบเทียบตามขอบเขตบริการที่กำหนด ข้อมูลในเอกสารอาจประกอบด้วย

• รายละเอียดของเครื่องมือ
• ยี่ห้อ รุ่น และหมายเลขประจำเครื่อง
• ประเภทของเครื่องมือ
• ช่วงการวัด
• ความละเอียดของเครื่องมือ
• หน่วยการวัด
• วันที่ดำเนินการสอบเทียบ
• จุดสอบเทียบ
• ค่ามาตรฐานอ้างอิง
• ค่าที่เครื่องมืออ่านได้
• ค่าความคลาดเคลื่อน
• ความไม่แน่นอนของการวัด
• สภาวะแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง
• ข้อสังเกตเกี่ยวกับสภาพของเครื่องมือ

เอกสารผลการสอบเทียบสามารถนำไปใช้เป็นหลักฐานในการควบคุมเครื่องมือวัด สนับสนุนการตรวจติดตาม และใช้ประกอบการตรวจประเมินระบบบริหารคุณภาพ