บริการสอบเทียบเครื่องมือวัด แรงบิด | Force & Torque

การสอบเทียบด้านแรงบิดคืออะไร ?

การสอบเทียบด้านแรงบิด (Torque Calibration) คือกระบวนการตรวจสอบและเปรียบเทียบค่าที่แสดงจากเครื่องมือวัดหรือเครื่องมือที่ใช้ควบคุมแรงบิดกับมาตรฐานอ้างอิงที่เหมาะสม เพื่อประเมิน ค่าความคลาดเคลื่อน (Error) ความสามารถในการทำซ้ำ และความน่าเชื่อถือของเครื่องมือ แรงบิดเป็นปริมาณทางกลที่เกิดจากแรงกระทำร่วมกับระยะห่างจากจุดหมุน มีความสำคัญอย่างมากในงานประกอบ การผลิต การบำรุงรักษา และการควบคุมคุณภาพ โดยเฉพาะงานที่ต้องกำหนดแรงในการขันหรือคลายชิ้นส่วนอย่างแม่นยำ

หากใช้แรงบิดมากเกินไป อาจทำให้ชิ้นงานเสียหาย เกลียวชำรุด หรือเกิดการแตกร้าวได้ ในทางกลับกัน หากใช้แรงบิดน้อยเกินไป อาจทำให้ชิ้นส่วนยึดติดไม่แน่น เกิดการคลายตัว หรือส่งผลต่อความปลอดภัยและคุณภาพของผลิตภัณฑ์ ดังนั้น การสอบเทียบเครื่องมือวัดและเครื่องมือควบคุมแรงบิดจึงเป็นส่วนสำคัญในการสร้างความมั่นใจว่าแรงบิดที่ใช้งานมีความถูกต้องและเหมาะสมกับข้อกำหนดของงาน

เครื่องมือที่สามารถสอบเทียบด้านแรงบิด

1. ประแจวัดแรงบิด (Torque Wrench)

• Click Type Torque Wrench
• Beam Type Torque Wrench
• Dial Torque Wrench
• Digital Torque Wrench
• Electronic Torque Wrench
• Preset Torque Wrench

เครื่องมือประเภทนี้นิยมใช้ในอุตสาหกรรมยานยนต์ การผลิตเครื่องจักร งานประกอบ และงานซ่อมบำรุง

2. ไขควงวัดแรงบิด (Torque Screwdriver)

• งานอิเล็กทรอนิกส์
• งานประกอบชิ้นส่วนขนาดเล็ก
• งานอุปกรณ์ทางการแพทย์
• งานเครื่องมือความละเอียดสูง

3. Torque Tester

เป็นอุปกรณ์สำหรับตรวจสอบหรือวัดค่าแรงบิดของเครื่องมือ เช่น Torque Wrench และ Torque Screwdriver สามารถใช้สำหรับตรวจสอบสมรรถนะของเครื่องมือ หรือใช้เป็นส่วนหนึ่งของระบบควบคุมคุณภาพ

4. Torque Meter / Torque Gauge

ใช้สำหรับวัดค่าแรงบิดในกระบวนการต่าง ๆ เช่น การทดสอบแรงบิดของชิ้นส่วน การเปิด-ปิดฝา หรือการทดสอบระบบหมุน

5. Torque Transducer

เป็นอุปกรณ์แปลงแรงบิดให้เป็นสัญญาณทางไฟฟ้า เพื่อนำไปแสดงผลหรือบันทึกข้อมูล นิยมใช้ในระบบทดสอบอัตโนมัติ เครื่องจักร และกระบวนการที่ต้องมีการตรวจสอบแรงบิดอย่างต่อเนื่อง

ความสำคัญของการสอบเทียบแรงบิด

การสอบเทียบด้านแรงบิดมีความสำคัญในหลายอุตสาหกรรม เนื่องจากแรงบิดที่ไม่ถูกต้องอาจส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ ตัวอย่างผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่

แรงบิดสูงเกินไป

• เกลียวเสียหาย
• สกรูหรือโบลต์ขาด
• ชิ้นส่วนเกิดการแตกร้าว
• ชิ้นงานเสียรูป
• เกิดความเสียหายต่ออุปกรณ์

แรงบิดต่ำเกินไป

• ชิ้นส่วนยึดไม่แน่น
• สกรูหรือโบลต์เกิดการคลายตัว
• เกิดการรั่วซึมของระบบ
• เครื่องจักรเกิดการสั่นสะเทือน
• ส่งผลต่อความปลอดภัยในการใช้งาน

การสอบเทียบช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถตรวจสอบสมรรถนะของเครื่องมือ และทราบว่าค่าที่เครื่องมือแสดงหรือควบคุมมีความคลาดเคลื่อนมากน้อยเพียงใด

ค่าความคลาดเคลื่อน (Error)

ค่าความคลาดเคลื่อน คือความแตกต่างระหว่างค่าที่เครื่องมือแสดงหรือค่าที่ตั้งไว้ กับค่าที่วัดได้จากมาตรฐานอ้างอิง ตัวอย่างเช่น ตั้งค่า Torque Wrench ที่ 100 N·m เมื่อนำไปทดสอบกับมาตรฐาน พบว่าค่าแรงบิดจริงขณะทำงานเท่ากับ 102 N·m สามารถพิจารณาค่าความแตกต่างได้ประมาณ +2 N·m หรือคิดเป็นค่าความคลาดเคลื่อนประมาณ +2% ของค่าที่กำหนด

ข้อมูลดังกล่าวช่วยให้ผู้ใช้งานประเมินว่าเครื่องมือยังมีความเหมาะสมกับข้อกำหนดในการใช้งานหรือไม่

การทดสอบความสามารถในการทำซ้ำ (Repeatability)

การทดสอบความสามารถในการทำซ้ำเป็นการตรวจสอบว่า เมื่อใช้งานเครื่องมือซ้ำภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน เครื่องมือสามารถให้ผลที่มีความสม่ำเสมอได้หรือไม่ ตัวอย่างเช่น การทดสอบ Torque Wrench ที่จุด 100 N·m จำนวนหลายครั้ง หากผลการทดสอบแต่ละครั้งมีความแตกต่างกันมาก อาจบ่งชี้ถึง

• การสึกหรอของกลไก
• ความไม่เสถียรของเครื่องมือ
• ปัญหาของระบบปรับตั้ง
• ผลกระทบจากวิธีการใช้งาน

ข้อมูลการทำซ้ำจึงเป็นส่วนสำคัญในการประเมินสมรรถนะของเครื่องมือ

ปัจจัยที่มีผลต่อการสอบเทียบแรงบิด

• ความสามารถของมาตรฐานอ้างอิง
• ความละเอียดของเครื่องมือ
• ความสามารถในการทำซ้ำ
• วิธีการออกแรง
• ตำแหน่งในการจับหรือใช้งานเครื่องมือ
• ความยาวของแขนแรง
• การจัดแนวของเครื่องมือกับระบบทดสอบ
• การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ
• สภาพของกลไกภายใน
• การสึกหรอของชิ้นส่วน
• ประสบการณ์และวิธีการของผู้ปฏิบัติงาน

การควบคุมปัจจัยเหล่านี้อย่างเหมาะสมช่วยให้ผลการสอบเทียบมีความน่าเชื่อถือมากยิ่งขึ้น

ความไม่แน่นอนของการวัด (Measurement Uncertainty)

ในการสอบเทียบแรงบิด นอกจากค่าความคลาดเคลื่อนแล้ว ยังมีการพิจารณาความไม่แน่นอนของการวัดตามวิธีการและขอบเขตที่กำหนด ปัจจัยที่อาจมีผลต่อความไม่แน่นอน ได้แก่

• ความไม่แน่นอนของมาตรฐานแรงบิด
• ความละเอียดของเครื่องมือ
• ความสามารถในการทำซ้ำ
• การจัดแนวของระบบ
• ผลกระทบจากแขนแรง
• ความเสถียรของระบบทดสอบ
• วิธีการใช้งาน
• สภาพแวดล้อม

ความไม่แน่นอนของการวัดช่วยแสดงระดับความน่าเชื่อถือของผลการสอบเทียบ และควรพิจารณาร่วมกับค่าความคลาดเคลื่อนเมื่อนำผลไปใช้ตัดสินความเหมาะสมของเครื่องมือ

เอกสารผลการสอบเทียบ

หลังจากดำเนินการสอบเทียบเรียบร้อย ลูกค้าจะได้รับเอกสารผลการสอบเทียบตามขอบเขตบริการที่กำหนดข้อมูลในเอกสารอาจประกอบด้วย

• รายละเอียดของเครื่องมือ
• ยี่ห้อ รุ่น และหมายเลขประจำเครื่อง
• ประเภทของเครื่องมือ
• ช่วงการวัด
• หน่วยของแรงบิด
• วันที่สอบเทียบ
• สถานที่ดำเนินการสอบเทียบ
• จุดสอบเทียบ
• ค่าที่กำหนดหรือค่ามาตรฐาน
• ค่าที่วัดได้
• ค่าความคลาดเคลื่อน
• ผลการทดสอบความสามารถในการทำซ้ำตามขอบเขตที่กำหนด
• ความไม่แน่นอนของการวัด
• ข้อสังเกตเกี่ยวกับสภาพของเครื่องมือ

เอกสารผลการสอบเทียบสามารถนำไปใช้เป็นหลักฐานในการควบคุมเครื่องมือวัด การตรวจติดตามภายใน และการสนับสนุนระบบบริหารคุณภาพขององค์กร